شلم پرهیجانترین و امتیازیترین بازی ورق ایرانی است: یک حراجِ امتیاز که در آن باید درست بخوانی و درست بازی کنی. این صفحه هر دو حالت و هر دو روشِ حساب را کامل توضیح میدهد.
برخلاف حکم و قفون که «دست» میشماری، در شلم امتیاز جمع میکنی:
| کارت | امتیاز |
|---|---|
| هر آس | ۱۰ |
| هر ۱۰ | ۱۰ |
| هر ۵ | ۵ |
| هر دست (Trick) | ۵ |
با احتسابِ زمینِ حاکم بهعنوان یک دست، جمعِ کلِّ امتیازها در حالت بدون جوکر دقیقاً ۱۶۵ است.
| ۱۶۵ (بدون جوکر) | ۲۰۰ (با جوکر) | |
|---|---|---|
| زمین | ۴ کارت | ۶ کارت |
| جوکر | ندارد | ۲ جوکر |
| جمع امتیاز | ۱۶۵ | ۲۰۰ |
در حالت جوکر، دو جوکر اضافه میشود که بالاترین حکم هستند (جوکرِ بزرگ از کوچک قویتر و هر دو از همهٔ کارتها بالاتر). جوکرِ بزرگ ۲۰ و کوچک ۱۵ امتیاز دارد.
بهنوبت، هر بازیکن عددی را که تعهد میکند تیمش بگیرد «میخواند» — از حداقل ۱۰۰ و پلهپله ۵تا به بالا — یا پاس میکند. بالاترین خواننده حاکم میشود. اگر کسی کلِّ امتیاز را بخواند، به آن «شلم» میگویند و امتیازش دوبرابر است.
این مهمترین تفاوتِ حالتهای شلم است. فرض کن حاکم ۱۲۰ خوانده و در عمل ۱۳۰ گرفته:
| روش | امتیازِ حاکم |
|---|---|
| دقیق | دقیقاً ۱۲۰ (مازاد حساب نمیشود) |
| واقعی | هرچه گرفته: ۱۳۰ |
امتیازها از دستی به دستِ بعد جمع میشوند و اولین تیمی که مجموعش به هدف برسد (حدود ۱۱۶۵ در ۱۶۵ و ۱۲۰۰ در حالت جوکر) برندهٔ بازی است.
چون «سوختنِ» حاکم باعثِ کمشدنِ امتیاز (گاهی دو برابرِ خوانده) میشود؛ این کاملاً طبیعی است.
جوکر بالاترین حکم است و هر کارتی را میبَرد؛ هر وقت بخواهی میتوانی بازیاش کنی، اما نمیتواند کارتِ اولِ دست (تعیینکنندهٔ حکم) باشد.
دقیق محافظهکارانهتر و رایجتر است (پیشفرضِ ما)؛ واقعی پرریسکتر و پرامتیازتر. هنگام ساختِ میز انتخاب میکنی.